ประกันสังคม มาตรา 33 กรณีชราภาพ*

หาที่จดที่จะกลับมาอ่านง่ายๆ อ่านจากหลายที่ โทรถามประกันสังคม (SSO) มาละ

หาข้อมูลไปมาก็หงุดหงิด อารมณ์โดนบังคับจ่ายเบี้ยประกันที่บอกว่าเป็นเงินออมด้วย แต่สุดท้ายตุกติกว่าต้องโน่นนั่นนี่ ไม่อย่างนั้นไม่ได้เต็มจำนวนตามที่แจ้งไว้ตอนสมัคร แล้วอันนี้บังคับสมัครด้วยไง

สรุปคร่าวๆ

ก่อนอื่น.. ชราภาพ คือ อายุครบ 55 ปีนะ

กรณีบำนาญ

ถ้าสมทบเข้าส่วนชราภาพ (เพิ่งเริ่มให้สมทบส่วนนี้เมื่อปี 2541 หรือ 2542 นี่ล่ะ) ครบ 180 เดือน (ซึ่งคือ 15 ปี) นับตามจำนวนเดือนที่มีการสมทบเข้าไป (เข้าใจว่าถ้ามีเว้นแหว่งเดือนไหน ก็ไม่นับเดือนนั้น) SSO จะคืนเงินให้รายเดือนเรียกว่า “บำนาญ” โดยให้อัตราบำนาญ 20% ของเงินได้ต่อเดือนเฉลี่ยจากเงินได้ 60 เดือนสุดท้าย (แต่ไม่เกิน 15,000 บาท) ให้ไปจนตาย อยู่ที่ 3,000 บาทต่อเดือน (หากสมทบมาเกิน 180 เดือนไปอีก จะได้อัตราบำนาญเพิ่ม 1.5% ทุกๆ 12 เดือนที่สมทบเพิ่ม)

แต่ถ้ากลับเข้าไปประกันตนเองตามมาตรา 39 (ภายในเวลา 6 เดือนหลังออกจากมาตรา 33) SSO จะหยุดให้บำนาญ เพราะถือว่ามีการสมทบสะสมต่อ แล้วจะไปได้บำนาญอีกทีตอนไปขอชราภาพอีกในภายหน้า ซึ่งมีผลต่ออัตราฐานเงินเดือนที่ใช้คำนวณบำนาญอย่างมาก ฐานเงินได้ล่าสุดจะโดนปรับลงมาเรื่อยๆ เหลือสูงสุดแค่ 4,800 บาท (จากที่ถ้าขอรับบำนาญตามมาตรา 33 คือ 15,000 บาท) แล้วใช้หลักว่าให้อัตราบำนาญ 20% ของ 4,800 บาท!!! อยู่ที่ 960 บาทต่อเดือน

หน้านี้มีคนเข้ามาตอบแล้วคำนวณเอาไว้

  1. ส่งเงินสมทบ จากฐานเงินเดือน 15,000 บาท เฉลี่ย 60 เดือนสุดท้าย = 15,000 x 60 / 60 = 15,000 บาท
  2. หลังจากลาออกจากงานแล้ว ทำ ม.39 ส่งเงินสมทบ 12 เดือน ดังนั้นฐานเงินเดือน = (15,000 x 48 + 4,800 x 12) / 60 = 12,960 บาท
  3. หลังจากลาออกจากงานแล้ว ทำ ม.39 ส่งเงินสมทบ 24 เดือน ดังนั้นฐานเงินเดือน = (15,000 x 36 + 4,800 x 24) / 60 = 10,920 บาท
  4. หลังจากลาออกจากงานแล้ว ทำ ม.39 ส่งเงินสมทบ 60 เดือน ดังนั้นฐานเงินเดือน = (15,000 x 0   + 4,800 x 60) / 60 =  4,800 บาท

คือ SSO ก็จะมองว่าเงินได้แต่ละเดือนของเราเมื่อเข้ามาตรา 39 คือ 4,800 บาทเท่ากันทุกคน พอผ่านไปแต่ละปีๆ จนปีที่ 5 เงินได้ต่อเดือนเฉลี่ย 60 เดือนล่าสุดก็เลยเหลือ 4,800 บาท

ทั้งนี้หากสมทบมาเกินกว่า 180 เดือน เราจะได้อัตราบำนาญเพิ่ม 1.5% ทุกๆ 12 เดือนที่มีการสมทบเกินจาก 180 เดือน ใช้กับทั้งส่วนมาตรา 33 และ มาตรา 39 กรณีชราภาพ เช่น สมทบมา 193 เดือน จะได้ 20% (จากส่วน 180 เดือน) + 1.5% (จากส่วน 12 เดือน ส่วนที่เกินไป 1 เดือนไม่ครบ 12 เดือนจึงไม่นับ) และไม่มีคิดเป็นอัตราส่วนให้ รวม 21.5% ของเงินได้ต่อเดือนเฉลี่ย

ตามสูตร 

ส่วนกรณีนี้ “กรณีผู้ประกันตนที่ได้รับเงินบำนาญชราภาพเสียชีวิตภายใน 5 ปี ทายาทผู้มีสิทธิ จะได้รับเงินบำเหน็จชราภาพจำนวน 10 เท่าของเงินบำนาญรายเดือน” ดูน้อยๆ ไปไหม ทำไมไม่คืนเงินสะสมหักส่วนบำนาญที่จ่ายไปแล้วทั้งก้อน? (อืม.. ก็เหมือนมีส่วนได้เปรียบเสียเปรียบกันอยู่ ขึ้นอยู่กับจำนวนปีที่รับบำนาญมา)

เงินสะสม (สมทบนายจ้างลูกจ้าง) ยาวนานสิบยี่สิบปีเป็นหลักแสน สุดท้ายหากเข้ามาตรา 39 ต่อไปเรื่อยๆ พอครบ 60 เดือน (หลังจากสมทบมาเกิน 180 เดือนอะนะ) แล้วค่อยมาออกแล้วขอเงินชราภาพ จะได้เหลือเดือนละ 960 บาท ซึ่งได้ต้องได้รับเป็นหลักสิบปีถึงจะได้คืนครบแสนเท่ากับเงินที่สมทบเอาไว้เชียวนะ!! คือนานไปไหม.. 

ทั้งนี้ หากไม่มีประกันสุขภาพที่ไหน อายุเกินเกณฑ์ประกันสุขภาพ หรือมองว่าอายุปูนนี้แล้ว ไปทำประกันสุขภาพตอนนี้ค่าเบี้ยก็คงแพง (อาจจะ 3-4 หมื่นได้ไหม?) ก็ยอมเข้ามาตรา 39 จ่ายเดือนละ 432 บาทเพื่อผลประโยชน์ทางสุขภาพต่างๆ แล้วไม่ต้องไปหวังเงินบำนาญอะไรมากมาย ก็นับว่าไม่แย่นัก (จริงๆ อารมณ์เหมือนโดนยึดเงิน หรือเหมือนโดนบังคับจ่ายเบี้ยประกัน แล้วเชิญใช้สิทธิ์รักษาสุขภาพให้เต็มที่)

คือแทนที่ได้จะได้เงินบำนาญคืนปีละ 36,000 [(15,000 x 20%) x 12] เราก็เลือกจ่ายปีละ 5,184 (432 x 12 เดือน) เพื่อให้ได้ใช้สิทธิ์สุขภาพต่างๆ รวมสิทธิ์บำนาญที่เสียไปกับเงินสมทบมาตรา 39 ก็ตกปีละ 41,184 บาท ถือเสียว่าเป็นค่าประกันสุขภาพ ซื้อประกันความเสี่ยงเหมือนกัน (อันนี้ปลอบใจตัวเองมากๆ เลยนะ) แต่ความเจ็บไข้ได้ป่วยก็ไม่อาจคาดเดา อาจจะไปเจอเคสผ่าตัดราคาหลายแสน ก็คิดเสียว่าจ่ายค่าประกัน แถมอันนี้ไม่มีจำกัดอายุ หรือตัดสิทธิ์เมื่ออายุเกินเกณฑ์ด้วย

แต่ถ้าใครมีประกันสุขภาพอยู่แล้ว (ไม่รู้มีตัดสิทธิ์เมื่อถึงอายุหนึ่งๆ หรือเปล่านะ ไม่เคยทำ) ไม่ได้ใช้ประกันสังคมแน่ๆ พออายุครบ 55 ก็ออกมาเลย (ต้องแจ้งขอสิทธิ์รับเงินชราภาพภายใน 2 ปีนะ ไม่งั้นโดนตัดสิทธิ์ แต่ถ้าอายุ 55 ยังทำงานแล้วบริษัทสมทบให้อยู่ก็ยังไม่ต้องขอรับสิทธิ์ รอจนออกจากงานก่อน) รับเงินบำนาญสัก 5 ปี [(3,000 x 12 เดือน) x 5 ปี] ก็น่าจะมากกว่าเงินสะสมแล้ว (อันนี้คือสิ่งที่ SSO เองพยายามจะบอกว่า ในระยะยาว เงินบำนาญได้เยอะกว่าการรับบำเหน็จไปก้อนเดียว ซึ่งอันนี้จริงนะ หากไม่ได้เดือดร้อนใช้เงินหรือจะรีบตายไปก่อน ก็รอรับรายเดือนไปเรื่อยๆ เอามาจ่ายค่าน้ำค่าไฟได้) แต่ก็ต้องดูแลสุขภาพให้ดีด้วย ไม่อย่างนั้นเงินบำนาญไม่พอจ่ายค่ารักษาพยาบาลแน่นอน

กรณีบำเหน็จ

ถ้าสมทบเข้าส่วนชราภาพไม่ครบ 180 เดือน แต่มากกว่า 12 เดือน จะได้รับเป็นบำเหน็จจากส่วนที่ลูกจ้างและนายจ้างสมทบ พร้อมผลประโยชน์ (ซึ่งจะเท่าไรยังไงก็แล้วแต่ SSO คำนวณออกมาหรือแล้วแต่มีประกาศต่างๆ) ถ้าสมทบน้อยกว่า 12 เดือน ก็จะได้แต่ส่วนที่ลูกจ้างสมทบ ไม่ได้ส่วนนายจ้าง (แล้ว SSO เอาไปไหน?)

ในกรณีนี้ เมื่อได้เงินบำเหน็จแล้ว หากยังไม่เกิน 6 เดือนหลังออกจากมาตรา 33 สามารถกลับไปสมัครมาตรา 39 ได้ (ไม่แน่ใจเรื่องอายุ หน้าเว็บ SSO ไม่ได้บอก) โดยไม่ต้องคืนเงินบำเหน็จ แล้วก็ใช้สิทธิ์ต่อเนื่องได้เลย ดีอะอันนี้

มันเลยอารมณ์เหมือนว่า เงินก้อนก็ได้ (คือสมทบเข้าไปแล้วได้เงินสะสมคืนออกมา จะเอาเงินก้อนไปทำอะไรก็ได้) สิทธิ์รักษาพยาบาลก็ยังอยู่แล้วมีเงินสะสมก้อนน้อยๆ ด้วย เพียงจ่ายเงินเดือนละ 432 บาท (คำนวณจาก ฐานเงินเดือนเท่ากันทุกคนที่ 4,800 บาท คูณกับอัตราเงินสมทบ 9%) หลายคนก็อยากได้เงินก้อนมากกว่า ดูเยอะ ดูมีใช้ไปหลายเดือน

..

.

จริงๆ ไม่น่าบังคับว่าต้องรับเป็นบำนาญในกรณีสมทบเกิน 180 เดือน.. น่าจะให้เลือกได้ หรืออย่างน้อยก็คือ หากเลือกประกันมาตรา 39 ต่อหลังสมทบมาตรา 33 ครบ 180 เดือน แทนที่จะให้รับเป็นบำนาญ ก็คืนเป็นบำเหน็จไปเลย แล้วก็เริ่มนับสมทบใหม่ตามมาตรา 39 ทำไมให้เลือกไม่ได้นะ

ดูเงินสมทบตัวเอง.. ยังไม่ถึง 180 เดือน อยากจะอายุ 55 มันเสียตอนนี้เลย จะรับบำเหน็จชราภาพแล้วสมัครมาตรา 39 =___+

 

References:

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s